Η συμβουλευτική γονέων είναι μια μορφή εξειδικευμένης ψυχολογικής υποστήριξης που βοηθά τους γονείς να κατανοήσουν τις δυσκολίες του παιδιού, να διαχειριστούν τις εντάσεις στην οικογένεια και να διαμορφώσουν ένα σταθερό πλαίσιο φροντίδας και ορίων. Αποσκοπεί στη συνειδητή και υπεύθυνη άσκηση του γονεϊκού ρόλου, με κατανόηση των αναγκών του παιδιού και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ίδιοι οι γονείς.
Συνδυάζει αναστοχασμό, ψυχοεκπαίδευση και πρακτική καθοδήγηση. Εξετάζει πώς οι στάσεις, οι προσδοκίες και οι αντιδράσεις των γονέων επηρεάζουν τη σχέση με το παιδί και τη δυναμική της οικογένειας, καθώς και ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στην εμφάνιση ή στη διατήρηση των δυσκολιών.
Η συμβουλευτική γονέων παρέχεται από τον Χαράλαμπο Πετρά, Ψυχολόγο –Ψυχοθεραπευτή με εξειδίκευση στην Οικογενειακή Θεραπεία και Συμβουλευτική. Η συνεργασία προϋποθέτει ενεργητική συμμετοχή και σταδιακή εφαρμογή των αλλαγών.
Πότε βοηθά η συμβουλευτική γονέων
Η ανάγκη για υποστήριξη μπορεί να αφορά τη συμπεριφορά και τη συναισθηματική κατάσταση του παιδιού, τη σχέση μαζί του ή τις δυσκολίες των ίδιων των γονέων. Μπορεί επίσης να προκύπτει κατά την προετοιμασία για μια αλλαγή στην οικογενειακή ζωή.
Συνήθη αιτήματα είναι:
Δυσκολία οριοθέτησης, συχνές συγκρούσεις και ξεσπάσματα θυμού.
Άγχος αποχωρισμού, υπερπροστασία και δυσκολίες αυτονόμησης.
Ανησυχία για το άγχος, την επιθετικότητα ή τη συναισθηματική απόσυρση του παιδιού.
Δυσκολίες επικοινωνίας και αλλαγές στη σχέση κατά την εφηβεία.
- Παραβατική συμπεριφορά, εναντιωματική στάση παιδιών και εφήβων.
Προβληματική χρήση οθονών και διαδικτύου.
Ερωτήματα των γονέων για τη σεξουαλικότητα και την ταυτότητα του εφήβου και τον τρόπο υποστήριξής του.
Διαφωνίες στην ανατροφή, χωρισμός, διαζύγιο και δυσκολίες συνεργασίας μεταξύ των γονέων.
Γονεϊκό άγχος, ενοχή και εξουθένωση.
Απώλεια, σοβαρή ασθένεια και σημαντικές μεταβάσεις στο οικογενειακό περιβάλλον.
Όταν υπάρχουν ενδείξεις διατροφικής διαταραχής ή άλλης κλινικής δυσκολίας, εξετάζεται η ανάγκη εξειδικευμένης αξιολόγησης και φροντίδας του παιδιού ή του εφήβου. Η συμβουλευτική γονέων μπορεί να λειτουργεί συμπληρωματικά προς αυτή τη φροντίδα, καθώς και παράλληλα με την ατομική ψυχοθεραπεία των γονέων.
Πώς λειτουργεί η συμβουλευτική γονέων
Η συμβουλευτική γονέων ξεκινά με τη διερεύνηση του αιτήματος, του οικογενειακού ιστορικού και των δυσκολιών στην καθημερινότητα. Οι στόχοι διαμορφώνονται από κοινού, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και τις ανάγκες του παιδιού, τις σχέσεις στην οικογένεια και τις δυνατότητες των γονέων.
Η διαδικασία περιλαμβάνει:
Κατανόηση των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς του παιδιού μέσα στο αναπτυξιακό και οικογενειακό του πλαίσιο.
Ψυχοεκπαίδευση για τις ανάγκες κάθε ηλικιακής φάσης, τη συναισθηματική ανάπτυξη και τη λειτουργία των ορίων.
Διερεύνηση της γονεϊκής ταυτότητας, των προτύπων ανατροφής που προέρχονται από την προσωπική ιστορία και των προσδοκιών από το παιδί.
Πρακτική καθοδήγηση για την επικοινωνία, την οριοθέτηση και τη διαχείριση συγκεκριμένων δυσκολιών.
Η εργασία προσαρμόζεται στις συνθήκες κάθε οικογένειας. Οι αλλαγές που επιχειρούνται στην καθημερινότητα επανεξετάζονται στις συναντήσεις, ώστε να αναγνωρίζεται τι βοηθά, τι δυσκολεύει την εφαρμογή τους και πού χρειάζεται διαφορετική παρέμβαση.
Τι επιδιώκεται μέσα από τη συνεργασία
Η συμβουλευτική γονέων στοχεύει στην ενίσχυση της συναισθηματικής παρουσίας και της γονεϊκής επάρκειας: στη δυνατότητα των γονέων να κατανοούν το παιδί, να αναγνωρίζουν τις δικές τους αντιδράσεις και να ανταποκρίνονται με μεγαλύτερη σταθερότητα και συνέπεια. Η επεξεργασία συνδέεται με συγκεκριμένες αλλαγές στην επικοινωνία, στη διαχείριση των συγκρούσεων και στην άσκηση των ορίων.
Η φροντίδα συνδυάζεται με τη στήριξη της αυτονόμησης του παιδιού, ανάλογα με την ηλικία και τις δυνατότητές του. Παράλληλα, αναγνωρίζονται οι ανάγκες και οι αντοχές των γονέων, ώστε η οικογενειακή καθημερινότητα να γίνεται περισσότερο λειτουργική και βιώσιμη.
Πλαίσιο συνεργασίας και δεοντολογία
Η συμβουλευτική γονέων πραγματοποιείται σε σταθερό πλαίσιο συνεργασίας με τον ψυχολόγο, με σεβασμό στην αξιοπρέπεια, στην αυτονομία και στην ιδιαιτερότητα κάθε οικογένειας. Στην αρχή αποσαφηνίζονται οι στόχοι, οι όροι συνεργασίας, η εμπιστευτικότητα και τα όρια του απορρήτου.
Η παροχή της υπηρεσίας διέπεται από τον Κώδικα Δεοντολογίας Ψυχολόγων (ΦΕΚ Β΄ 2344/2019) και την ισχύουσα νομοθεσία.