Blog

Μαθήματα αυτοπεποίθησης από την Ψυχοθεραπεία και τον Καβάφη.

Πόσο πιστεύω στον εαυτό μου; Γνωρίζω αν έχω όσα απαιτούνται για να επικρατήσω στις προκλήσεις; Πώς το ξέρω ότι μπορώ να καταφέρω; Πώς απέκτησα τις γνώσεις και δεξιότητες που χρειάζονται; Είμαι σίγουρος για την αποτελεσματικότητά μου μόνον στο τομέα εξειδίκευσής μου ή γενικά πιστεύω ότι μπορώ να επιτύχω σε οτιδήποτε αναλαμβάνω; Πώς επηρεάζει η αυτοπεποίθησή μου τις σχέσεις μου και τις αποφάσεις μου; Πόσο ανθεκτική είναι η αυτοπεποίθησή μου στην κριτική των άλλων; Τι με κάνει να πιστεύω σε μένα;

Οι παραπάνω ερωτήσεις αποτελούν την αφετηρία για μια αυθεντική, ενδοσκοπική συζήτηση με τον εαυτό μας γύρω από την αυτοπεποίθηση. Στο πλαίσιο της αναζήτησης εύκολων λύσεων, σχέσεων, της επιμονής για διαρκή θετικότητα και της βεβαιότητας ότι με μαγικές τεχνικές όλα θα γίνουν, η αυτοπεποίθηση έχει εκφυλιστεί στην φράση «πίστεψέ το και μπορείς». Συχνά δε, η αυτοπεποίθηση παρουσιάζεται ως δείκτης υγείας, που φυσικά δεν είναι. Αν κάποιος δεν έχει καταφέρει τίποτε στη ζωή του, αν δεν μπορεί να διαχειριστεί τις σχέσεις και την αυτονομία του, είναι επακόλουθο να μην έχει υψηλό βαθμό αυτοπεποίθησης.

Σε μια τέτοια περίπτωση το ζητούμενο είναι η αποδοχή και η καλλιέργεια δεξιοτήτων. Ένας άνθρωπος χωρίς εμπειρία, γνώση και δεξιότητες είναι παράλογο έως επικίνδυνο να διαθέτει ισχυρή αυτοπεποίθηση και σιγουριά. Φανταστείτε δε έναν δολοφόνο με περίσσεια αυτοπεποίθηση. Η αυτοπεποίθηση είναι μια εσωτερική κατάσταση κατά οποία πιστεύω ότι μπορώ να φέρω τα αποτελέσματα που επιθυμώ σε μια δοκιμασία. Είναι η πίστη και η σιγουριά στον εαυτό μου και στην αποτελεσματικότητά του. Δεν είναι τόσο ένα χαρακτηριστικό της προσωπικότητας όσο μία κατάσταση του μυαλού που καλλιεργείται, αναπτύσσεται και συνυπάρχει με την αισιοδοξία, την ελπίδα και την ανθεκτικότητα (Luthans, Morgan, Avolio, 2015).

Πώς χτίζεται η αυτοπεποίθηση;

Σα βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη,
να εύχεσαι να ναι μακρύς ο δρόμος,
γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις

Η αυτοπεποίθηση πρέπει να βασίζεται στην πραγματικότητα. Χτίζεται μέσα από τις μικρές ή μεγάλες επιτυχίες, δεν φτάνει απλά η προσπάθεια. Είναι αποτέλεσμα της υπέρβασης των δυσκολιών. Κάθε φορά που μια δυσκολία ξεπερνιέται, κάθε φορά που πραγματοποιείται ένα μικρό βήμα παρά τις αντιξοότητες, χτίζεται η αυτοπεποίθηση. Η σιγουριά δεν χωρά στην ευκολία, δεν έχει θέση στις μαγικές, χωρίς κόπο, λύσεις. Μικρές νίκες στην ζωή, στις σχέσεις, στην εργασία, την εκπαίδευση, χτίζουν την αυτοπεποίθηση, την εσωτερική αίσθηση ότι μπορώ να καταφέρω. Κάθε επιτυχία όμως πρέπει να μελετάται. Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να κατανόηση τι βρισκόταν στον έλεγχό του και τι όχι. Κι όσο περισσότερο γίνεται η αιτία της επιτυχίας του, τόσο αυξάνεται και η αίσθηση της αποτελεσματικότητάς του. Η σιγουριά και η πίστη στον εαυτό δεν κληρονομείται, δεν μεταβιβάζεται.

Κάθε στιγμή επιβεβαίωσης των στόχων και των επιλογών μας, κάθε υπέρβαση αυτών που φαίνονταν μέχρι χτες ακατόρθωτα, αποδεικνύουν ότι αξίζει κανείς να είναι αυτό που οραματίζεται να γίνει. Η αυτοπεποίθηση που έχει χτιστεί με ψυχικό κόπο, ενδοσκόπηση και δράση, δύσκολα καταρρίπτεται από την κριτική ή την απόρριψη των άλλων.

Κι αν πτωχική την βρεις, η Ιθάκη δεν σε γέλασε.
Έτσι σοφός που έγινες, με τόση πείρα,
ήδη θα το κατάλαβες η Ιθάκες τι σημαίνουν.

Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984

previousnext